ΑΠΟ ΜΗΧΑΝΗΣ ΓΙΑΤΡΟΙ

Στην ταλαίπωρη Κεντρική Αφρική, στο Μπουρούντι, ο εμφύλιος πόλεμος τελείωσε, τουλάχιστον στα χαρτιά. Η χώρα, όμως, συνεχίζει να μαστίζεται από θανατηφόρες επιδημίες οι οποίες στον δυτικό κόσμο έχουν πλέον εκλείψει. Ο φακός του ΒΗΜΑGAZINO ακολουθεί τους “Γιατρούς Καρδιάς” που προσφέρουν χείρα βοηθείας. Κείμενο-φωτογραφίες: Κώστας Λακαφώσης
«Το φάρμακο για σωθεί κάποιος από την ελονοσία, κινίνο και παρακεταμόλη, κοστίζει περίπου 2500BFr, όμως οι πιό πολλοί που έρχονται εδώ δεν έχουν χρήματα για να το αγοράσουν», μας λέει η νοσοκόμα στο Κέντρο Υγείας στη Butaga, κάπου στα βάθη του Μπουρούντι, κοντά στα σύνορα με την Τανζανία. Χωρίς να προσθέτει συναίσθημα, απλώς μεταφέροντάς μας ψυχρά τη σκληρή πραγματικότητα στη χώρα που γεννήθηκε και μεγάλωσε, η νεαρή κοπέλα ξέρει ότι, η ίδια, τουλάχιστον, ανήκει στους ελάχιστους τυχερούς: έχει μιά δουλειά που της αφήνει έναν πολύ μικρό μισθό (περίπου 40-50 δολλάρια το μήνα), αλλά, τουλάχιστον, δεν κινδυνεύει να πεθάνει για δυόμισι χιλιάδες μπουρουντιανά φράγκα, δηλαδή κάτι λιγότερο από ενάμισυ Ευρώ… Η ελονοσία έχει νικηθεί επιστημονικά από τη δεκαετία του 1930, κι όμως, εξακολουθεί να σκοτώνει κάθε χρόνο σχεδόν 800.000 παιδιά κάτω των 5 ετών στις χώρες της κεντρικής Αφρικής στη ζώνη νότια από την έρημο Σαχάρα.
Την συγκεκριμένη ημέρα που γίνεται η παραπάνω συζήτηση, θα καταφέρουμε να επιστρέψουμε στο πρόχειρο νυχτερινό κατάλυμά μας με λίγο πιό ελαφριά τη συνείδηση του καλοζωϊσμένου πολίτη της Ευρώπης, αφού δεν έμεινε ούτε ένα άρρωστο παιδί στη Butaga χωρίς φαρμακευτική αγωγή, ούτε μιά πονεμένη μητέρα χωρίς παυσίπονο, και ούτε ένας τραυματίας χωρίς περιποίηση στο μολυσμένο τραύμα του. Και, όλα αυτά, όχι από κρατικές επιχορηγήσεις, ούτε  από διεθνή προγράμματα βοήθειας, αλλά αποκλειστικά και μόνο από την αγνή και ανιδιοτελή αγάπη και προσφορά του απλού πολίτη της Ελλάδας.

Πώς μπορεί να γίνεται αυτό το μικρό θαύμα; Πώς είναι δυνατόν να βρισκόμαστε κάπου στα βάθη της κεντρικής Αφρικής, σε ένα χωριό που δεν το έχουν ούτε οι χάρτες, κι όμως να παρακολουθούμε μιά τεράστια ουρά μπουρουντιανών κάτω από την ελληνική σημαία του υπαίθριου ιατρείου που χρησιμοποιεί ως πρόχειρο εξεταστήριο η πενταμελής ιατρική και παραϊατρική ομάδα των Γιατρών Καρδιάς; Όλο αυτό το γεγονός, μπορεί να μοιάζει παράξενο ή έως και ανεξήγητο, εκτός και αν διαθέτει κανείς αφοπλιστικά απλές εξηγήσεις για όλα: η κα Ελένη Σωτηρίου, αρχηγός της αποστολής (και κινητήριος δύναμη των Γιατρών Καρδιάς) σε κάνει να αναρωτηθείς για αυτονόητες αξίες και αρχές που σιγά σιγά όλοι μας έχουμε αλλοτριωθεί σε σημείο να τις θεωρούμε περιθωριακές. Κι όμως, τα πράγματα μπορεί να είναι πολύ πιό απλά, αν θέλουμε να τα δούμε έτσι… «Οι “Γιατροί Καρδιάς” είναι μιά μικρή οργάνωση που αναγκαστήκαμε να φτιάξουμε μαζί με μερικές ακόμα οικογένειες φίλων μας από την Ελλάδα, προκειμένου να μπορούμε να διαχειριστούμε κάποια τυπικά ζητήματα όπως αποστολές, φορτωτικές, κλπ», μας λέει η κα Σωτηρίου. «Η μεγάλη διαφορά που έχει η δική μας οργάνωση σε σχέση με τα συνηθισμένα, είναι ότι εμείς δεν παίρνουμε χρήματα. Δεν ζητάμε ενισχύσεις από τρίτους, δεν έχουμε εξάρτηση από κρατικά κονδύλια και ευρωπαϊκά προγράμματα, δεν διαχειριζόμαστε χρήματα κανενός, παρά μόνο τα δικά μας! Από τον κόσμο, από τον απλό Έλληνα, περιμένουμε μόνο προσφορές σε είδος: αυτή τη στιγμή, έχουμε ανάγκη από παυσίπονα, πολυβιταμίνες και αντιβιοτικά. Όποιος θέλει να  βοηθήσει τους φτωχούς ανθρώπους του Μπουρούντι, ας αγοράσει όποια ποσότητα μπορεί και ας μας τα στείλει, ή ας μας ειδοποιήσει να τα παραλάβουμε. Ξέρετε, η προσφορά των απλών ανθρώπων από την Ελλάδα είναι συγκινητική… Ακόμα και ηλικιωμένοι, συνταξιούχοι, άνθρωποι που δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα, αγοράζουν από το υστέρημά τους τρία κουτιά ασπιρίνες και μας τα δίνουν για να τα στείλουμε. Μαζί με κάποια φάρμακα που μας στέλνουν εταιρείες και κάποιοι φορείς, έχουμε καταφέρει να οργανώνουμε τακτικές αποστολές προς το Μπουρούντι και να στηρίζουμε πλέον ολόκληρη την επαρχία και τα απομακρυσμένα χωριά, αποκλειστικά και μόνο από τις δωρεές των ανθρώπων της Ελλάδας!»
Εάν οι μόνες αποδεκτές προσφορές είναι σε είδος, τί γίνεται με τα τρέχοντα έξοδα των ανθρώπων της αποστολής; Ποιός πληρώνει τα αεροπορικά εισιτήρια, τις μεταφορές και τη διαμονή στις διάφορες χώρες που επισκέπτονται οι Γιατροί Καρδιάς; «Ένα μέρος των μετακινήσεων και διατροφής, κάποιες φορές μας το καλύπτει η κυβέρνηση της χώρας που επισκεπτόμαστε», μας λέει η κα Μαίρη Υψηλάντη, μέλος της αποστολής και υπεύθυνη για τη διαχείριση των διαθέσιμων εφοδίων. «Τα υπόλοιπα, όμως, μαζί και με τα αεροπορικά εισιτήρια, τα βάζουμε εμείς από την τσέπη μας. Δεν υπάρχει προϋπολογισμός και διαχείριση, ο καθένας πληρώνει τα έξοδά του.» Ο συζυγός της, ο κ. Παντελής Υψηλάντης, ο οποίος, ως παλαιός επιχειρηματίας χρησιμοποιεί πλέον την εμπειρία του για να προσφέρει διοικητική υποστήριξη στην ομάδα, συμπληρώνει: «Εμείς δουλεύουμε σαράντα χρόνια, έχουμε αποκατασταθεί και έχουμε εξασφαλίσει και τα παιδιά μας. Τώρα, λοιπόν, από το περίσσευμά μας, ό,τι μπορεί ο καθένας, βάζει, για να βοηθήσει τον συνάνθρωπό του. Δικά μας χρήματα είναι, ό,τι θέλουμε τα κάνουμε.»
Σουδάν, Αιθιοπία, Γκάνα, Νίγηρας, Σιέρα Λεόνε, Ινδία, Μπανκγλαντές, όπου υπάρχει ανθρώπινος πόνος, οι Γιατροί Καρδιάς είναι εκεί. Συνήθως φτάνουν πρώτοι, κάνουν τη δουλειά τους αθόρυβα και φεύγουν, όπως έκαναν πρόσφατα και στις μεγάλες φωτιές της Πελοποννήσου. Ακόμα και σε εμπόλεμες συνθήκες, εκεί από όπου καμία ανθρωπιστική οργάνωση δεν τολμά να περάσει, εκείνοι προσπαθούν. «Είχαμε τεντώσει μιά ελληνική σημαία στην οροφή του τζιπ για να φαίνεται από ψηλά και πηγαίναμε, μέσα στις εκρήξεις, μόνο εμείς, κανένας άλλος στο δρόμο, φορτωμένοι με φάρμακα για το νοσοκομείο. Ο ντόπιος οδηγός φοβόταν πολύ και τον προσέχαμε μην ανοίξει την πόρτα και πεταχτεί έξω και τον χάσουμε. Είχαμε αποφασίσει ότι θα φτάσουμε, με τη βοήθεια του Θεού. Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν το πολυσκέφτεσαι, δεν υπάρχει λογική. Απλώς, αποφασίζεις και ξεκινάς», θυμάται η Ελένη Σωτηρίου, με αυτή και άλλες παρόμοιες ιστορίες αποκοτιάς αλλά και τύχης, από τη Βαγδάτη του 2003 έως τον Νότιο Λίβανο του 2006. Όλα αυτά, σε μιά ανάπαυλα του εξαντλητικού προγράμματος του 6ήμερου ταξιδιού στο Μπουρούντι, της τελευταίας από τις 43 αποστολές που έκαναν οι Γιατροί Καρδιάς μέσα στο 2007. Από τις 52 εβδομάδες του χρόνου, οι 43 αποστολές με μέσο όρο διάρκειας τις 6-8 ημέρες, είναι σχεδόν πλήρης απασχόληση για τα 8-9 άτομα που συνολικά δραστηριοποιούνται στις διάφορες αποστολές. «Δεν μας υποχρεώνει κανείς, δική μας επιλογή είναι», λέει ο Ιατρός-Παθολόγος κ. Γιάννης Σωτηρίου, σύζυγος της αρχηγού της αποστολής. «Ο καθένας μας αφιερώνει όσο περισσότερο χρόνο μπορεί, βοηθώντας με κάθε τρόπο, είτε για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, είτε σε αποστολές επισιτιστικές, όπως και όσο μπορεί ο καθένας».

Κάθε μέρα, το κινητό ιατρείο της αποστολής στήνεται και σε ένα διαφορετικό μέρος της επαρχίας, τρείς ώρες μακριά από την πρωτεύουσα Μουζουμπούρα.
«Πέρυσι, τα χωριά αυτά είχαν χτυπηθεί από μιά σπάνια επιδημία που ονομάζεται isuna, μιά μεταδοτική αρρώστια που χτύπησε περίπου 7.000 ανθρώπους στην περιοχή», μας λέει ο Hon. Moise Bucumi, Κυβερνήτης της επαρχίας του Ruyigi. «Οι Γιατροί Καρδιάς έμαθαν για το πρόβλημα και ήλθαν έτοιμοι με ισχυρά αντιβιοτικά. Σήμερα, η επιδημία έχει σχεδόν εξαφανιστεί από την περιοχή μας, και γι’αυτό πρέπει να ευχαριστήσουμε την Ελλάδα που με την προσφορά της έσωσε τόσες ζωές στο Ruyigi». Κοινή γλώσσα επικοινωνίας μας με τους περισσότερους μπουρουντιανούς είναι τα γαλλικά, αφού (μαζί με την τοπική διάλεκτο Kirundi) αυτή είναι η δεύτερη επίσημη γλώσσα της χώρας που διδάσκεται και στα σχολεία. Βελγική αποικία μέχρι το 1962, το Μπουρούντι είναι μιά ορεινή χώρα με ιδιαίτερα εύφορο έδαφος, αλλά με κανέναν άλλο φυσικό πόρο ή αγαθό που να δώσει τη δυνατότητα στην οικονομία να ανακάμψει. Μετά τον αιματηρό εμφύλιο ανάμεσα στις φυλές των Χούτου και των Τούτσι (που ξεκίνησε το 1993 και τυπικά έληξε το 2006), η τοπική οικονομία είναι πλέον διαλυμένη και το κράτος χρεωκοπημένο. Μαζί με τη Μποτσουάνα, το Μπουρούντι καταγράφεται στους διεθνείς στατιστικούς πίνακες ως η φτωχότερη χώρα του κόσμου, και ο μόνος λόγος που οι άνθρωποι δεν πεθαίνουν από την πείνα, είναι η δυνατότητά τους να καλλιεργήσουν μισό στρέμμα με φασόλια και καλαμπόκι, ίσα ίσα για να έχουν φαγητό στο πιάτο τους. Από εκεί και πέρα, όμως, τίποτα, και καμία ελπίδα για το μέλλον. Ελονοσία, φυματίωση, λέπρα, AIDS καθώς και μιά σειρά παράξενων αφρικανικών ασθενειών δημιουργούν θλιβερές στατιστικές παιδικής θνησιμότητας, ενώ ο μέσος προσδόκιμος όρος ζωής για τους μπουρουντιανούς δεν ξεπερνά τα 50 χρόνια. Ίσως αυτός είναι και ο λόγος που οι Γιατροί Καρδιάς έρχονται και ξανάρχονται στη μικρή αυτή χώρα της κεντρικής Αφρικής, προσπαθώντας να χτίσουν ελπίδα εκεί που δεν υπάρχει.

Μόλις σφραγίζει η πόρτα του αεροπλάνου της επιστροφής, είμαστε και πάλι πίσω στον δικό μας, προβλέψιμο και ασφαλή κόσμο με τα τόσο ασήμαντα προβλήματα της καθημερινότητας. Είναι μόλις λίγες ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα του 2007, και αυτό υπενθυμίζει ότι οι Γιατροί Καρδιάς θα μπορούσαν να ήταν στα σπίτια τους με τις οικογένειές τους αντί να ταξιδεύουν σε επικίνδυνες περιοχές και ανάμεσα σε μεταδοτικές και θανατηφόρες ασθένειες. Γιατί το κάνουν, λοιπόν; Μήπως διεκδικούν χρήματα και επιχορηγήσεις; Σαφέστατα και όχι, αφού ξένα χρήματα δεν περνούν από τα χέρια τους, αντιθέτως βάζουν και από την τσέπη τους για όλα τα προσωπικά τους έξοδα. Μήπως τα κάνουν όλα για τη δημοσιότητα και την προβολή; Ούτε κι αυτό συμβαίνει, αφού οι δημόσιες εμφανίσεις των ανθρώπων αυτών, από το 1998 που ξεκίνησαν τις ανθρωπιστικές αποστολές μέχρι και σήμερα, είναι ελάχιστες. Κανείς δεν αναζητεί τον φωτογραφικό φακό- ορισμένοι, μάλιστα, κρύβονται, όπως το πέμπτο μέλος της αποστολής, η καταπληκτική κα Πίτσα Καλπακτσόγλου, Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο, με μιά λαμπρή επιστημονική πορεία στην έρευνα του ανοσοποιητικού συστήματος, που, αν και στην ένατη δεκαετία της ζωής της (!) δεν έχει μόνο την ενέργεια της έφηβης αλλά και τη σεμνότητα ντροπαλής μαθήτριας. Τελικά, μήπως έχουμε πονηρέψει περισσότερο από όσο πρέπει; Γιατί θα πρέπει τα πάντα να κρύβουν κάποιο κέρδος ή κάποιο όφελος; «Όλα αυτά τα παιδιά που είδαμε σήμερα και τους δώσαμε φάρμακα, δεν θα είχαν καμία άλλη ελπίδα εδώ που ζουν αν δεν υπήρχε η προσφορά της Ελλάδας. Ακόμα κι ένα παιδί να κοιμηθεί αυτό το βράδυ χωρίς να πονάει, αξίζει τον κόπο», θυμόμαστε τη φράση της Ελένης Σωτηρίου, και δεν χρειάζεται να προσθέσουμε τίποτα άλλο.

Γιατροί Καρδιάς, τηλ. 210-3317288, http://www.heartdoctors.gr

Advertisements

Posted on December 7, 2010, in Uncategorized. Bookmark the permalink. Leave a comment.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: